Nananena, şk’uni nena, didi do p’ap’upe-şi met’işela...
Filiz ACAR
Svalepeşi yoxo k’oçi yoxost’er-on. Koçi-s muç’e yoxomuşite vuyoxamt, svalepeşk’uni-ti yoxonişite elevişinamt. Gzay-na ok’ovaget didalepeşk’uni-k; “E mudara, nakele molulur?” deyi mik’itxanis, “O3’arist’e sirt’i-şa golaft’idot’u, k’ok’o3’elimuşe” deyi ozit’u-şi tadi muyas uğun ?
Şk’u, k’at’upenişi-s bile memsk’vaneri yoxope-na codumt’es Lazepe-şi montalepe va voret-i? E ho. Hindos oç’ume - cendğani tixinerepeşk’uni moyoma3’esi, o3’arist’e-şe mi golaxtasere, namazluği do k’vata-s mi celaxedasere , t’axt’op’i-şe mi celaxt’asere? Xolo ş’ku... Ham yoxope mik şinaxasere? Berepe do montalepeşk’uni-k...
Badepeşk’uni-k naminepes celaxedut’es do imjorinamt’es, sift’eri-s nak-şa ntxozut’es, boda nak cobamt’es, puci naminepes oncinamt’es, nçayi oraği, burç’uli do arguni naminepes obiramt’es? Ya didalepeşk’uni-k? Lazut’i nam livadepes xaşk’umt’es, uk’aye-ti k’alivepe çumt’es, karmat’e-şe culut’ek’eyşa-yi k’uçxepe ç’unç’u, nam orubape golulut’es? Pavri nak kosumt’es, dişk’a na-k nobğamt’es? Ya do bayramepes divi st’eri ok’arunape naminepes cobamt’es, biç’i do bozomotalepe-k sevdaluğepe naminepes ikumt’es? 3’uk’ali do mila na-k ibit’es? E k’aybana... him o3’arist’e do bayramok’aruna-k nena moğuk’o do a dimeseluk’o...
Hus iduşunit! a p’ot’epes şk’uni st’eri-na gulut’es, di3amt’es do ixap’at’es, içalişamt’es, ixoronamt’es do gamiyoxamt’es nenape na-k oran? Hani iri mişk’uta’nene-çi huy do melenepes mameselan. Mi voret, muya voret, mis mevumgut... Mo-gogoç’ondran! Nananenaşk’uni sk’udas-na hini-ti sk’udanene.
| Aviyape / Mahalleler |
| |
|
|
|
| Alina aviya |
Ecu aviya |
K’at’ayi aviya |
Paynu - Cursu - Melezeni aviya |
| Anavut’i aviya |
Eşu aviya |
K’oru aviya |
Rece aviya |
| Baynazi aviya |
Eyu aviya |
Ku3’i sirt’i |
Sinani aviya |
| Cule aviya |
Feride aviya |
Modi aviya |
Sirt’urepe |
| Derdi mehele |
Gudu aviya |
Murut’i aviya |
Şerifi aviya |
| Ebi aviya |
Heli aviya |
Msk’veri - K’izu aviya |
T’ak’o aviya |
| Yegeni aviya |
İbak’ara golayona |
Nezhimanganape |
Vavilaturepe |
| Yunu aviya |
|
|
|
Zuli aviya
|
|
|
|
| |
| Livadepe / Bahçeler |
| |
|
|
|
| Ap’aç’i livadi |
Çerimepe livadi |
Op’rinzhe |
Livadi k’udeli – Livadi k’u3’umbi |
| Balaxepuna livadi |
Çeşuna livadi |
P’layç’i livadi |
|
| Çerani livadi |
Dumina livadi |
P’layç’i oç’epre |
|
| Edi-Badi-P’ap’u-Efa cetasule |
Kvakçe livadi |
Tamluna (Tambuna) |
|
| Ğaliyona (Ğalyaona) livadi |
Mbuna livadi |
Tarxaniti livadi |
|
| İndra livadi |
Melezeni livadi |
T’epe- Noncexeli –Dixaliç’i -Dixali |
|
| Jileni – Tudeni - Oşk’endani - Oxori livadi |
Muxuri livadi |
Vavilati livadi |
|
| K’arp’uzluği livadi |
Mzuci livadi |
Xerk’i 3’ale |
|
| Kvaç’inaxu livadi |
Omjora livadi |
3’aricexunoni |
|
| |
| Çayluğepe / Çaylıklar |
| |
|
|
|
| Andalivati |
Demircimeşe |
Kvakçe |
Muxuri ti |
| Andrak’una |
Fin3’ilet’a |
Kvalona |
Mu3’aona |
| Badi3’ari |
Ğaliyona |
Ki3oruba |
M3’upuna |
| Balaxepuna |
Gumzhe ğaliyona |
Lamgvalepuna |
Nopinale |
| Beçiri ç’iladi |
Heli okurmale |
Lori gumzhe |
Okurmale |
| Berepeona |
İndra duzleme |
Luği ç’iladi |
Omjora |
| Cerişopxe (Mcverişopxe) |
K’at’ori |
Luk’umat’i |
Onçxura |
| Ç’ak’iri dixa |
K’arp’uzluği |
Mbuna |
O3’arist’e |
| Ç’ubrimbuli |
K’oru |
Muxuri |
Osimote |
| Oxori ti |
Sifadixa |
Vavilati |
|
| Paşanak’oru |
Şk’a k’uçxe |
Vezirinaona |
|
| P’layç’i |
Tarxaniti |
Yağupit’i |
|
| Sabiliona |
Tambuna |
Xerk’i 3’ale
|
|
| |
| Onape / Ormanlık alanlar |
| |
|
|
|
| Ame k’oru |
|
|
|
| Anavut’i k’oru |
|
|
|
| Balaxepuna |
|
|
|
| |
| Berepeona |
| |
|
|
|
| Ç’urç’i Mundi k’oru, |
Ğudu k’oru |
Mbuna k’oru |
Nezhimangana |
| Çordoxepuna |
İdili okurmale |
Muxuri ok’oç’axuri |
Paşanak’oru |
| Ç’ubrepuna |
İst’runa - ist’repuna |
Mu3’aona |
P’layç’iona |
| Danzhona |
K’araxasani ona |
Memeni ona |
Sabiliona |
| Fin3’ilet’a |
K’oru |
M3’ue3’erina |
Txombepuna |
| Gumzhe ğaliyona |
Kvakçeona |
M3’upuna (M3’upi) |
Yegeni k’oru |
| Limxonapuna |
Luği ç’iladi |
Nezhi ç’iladi |
Xasanağa ona |
| Xasani Exa k’oru |
Vezirina ona |
Zeçeriya k’oru
|
|
| |
| Kvalonape / Taşlık yerler |
| |
|
|
|
| Ju Kva |
Kvalona |
Lat’ambati |
|
| Kvakçe |
Lamgvalepuna |
T’epe-Noncexeli-Dixaliç’i-Dixali
|
|
| |
| Zenepe / Düzlükler |
| |
|
|
|
| Balaxepuna nduzi |
Fatixe nduzi |
Melezeni |
|
| Cerişopxe |
İndra nduzi |
3’arizeni |
|
| Çeşuna nduzi. |
K’at’riğa nduzi |
T’avazeni |
|
| Ç’ubrimbuli |
Kvakçe nduzi |
Uvaç’iladi
|
|
| Demircimeşe nduzi |
Mbuna nduzi |
|
|
| |
| K’abanepe / Diklikler |
| |
|
|
|
| Çayluği k’abani |
İst’runa yok’uşi |
Omjora k’abani |
|
| Gumzhe boğazi |
Livora boğazi |
3’ari boğazi
|
|
| Gumzhe ğaliyona |
Memet’ina k’abani |
|
|
| |
| Sirt’epe / Tepeler |
| |
|
|
|
| Badi3’ari sirt’i |
Fin3’ilet’a sirt’i |
Mera sirt’i |
|
| Ceçit’i sirt’i |
Fin3’imbuna sirt’i |
Muxuri sirt’i |
|
| Çelonameşe sirt’i |
Jukva sirt’i |
Muxuri t’it’ili |
|
| Cemoleri sirt’i |
Kat’riğa sirt’i |
O3’arist’e sirt’i |
|
| Çordoxepuna sirt’i |
Kvakçe sirt’i |
Yağup’it’i sirt’i. |
|
| Ç’ek’oleti sirt’i |
Limxonapuna sirt’i |
Xaci Tenta sirt’i
|
|
| |
| Orubape / Dereler |
| |
|
|
|
| Balaxepuna yirmaği |
K’at’ori yirmaği |
Luk’umat’i yirmaği |
Onçxura yirmaği |
| Furuni yirmaği |
Koşanci yirmaği |
Mbuna yirmaği |
Omjora yirmaği |
| Ğaliyona yirmaği |
Kvalona yirmaği |
M3’upuna yirmaği |
P’layç’i yirmaği |
| Ki3oruba |
Lamgvalepuna yirmaği |
Mu3’aona yirmaği |
3’ari3’oneri yirmaği |
| 3’arizeni yirmaği |
Xanzhi yirmaği
|
|
|
| |
| T’obape / Göletler |
| |
|
|
|
| Çayluği ncoli |
Xeci K’uyi - Ğeci Nt’oleri
|
3’arizeni ncoli |
P’layç’i ceçaçxalinoni |
| |
| Oşvalenape - Poxari 3’arepe / Pınarlar |
| |
|
|
|
| Ali dayi oşvalena (Ç’ivi) |
Mbuna 3’ari |
O3’arist’e 3’ari |
Luk’umat’i 3’ari |
| Anavut’i 3’ari |
Mera poxari |
P’ap’u oşvalena |
Nok’t’a oşvalena |
| Çordoxepuna poxari |
Melezeni 3’ari |
Paşanak’oru 3’ari |
|
| Ğaliyona 3’ari |
Mu3’aruna 3’ari |
3’ari3’oneri 3’ari |
Xort’oloşi 3’ari (Cabati ceninkturi)
|
| |
|
|
|
| Ok’olvape / Buluşma Noktaları |
| O3’arist’e : |
|
Koçepe celaxedut’es do ixap’ate’es. Ot’rağodu, oxoronu, gamayaoxinuşi sva. Opşa nezetli 3’ari uğut’u. Ar k’ok’3elimumu-şi dunya-s koğis.
|
| Bayramok’aruna : |
|
Bayramepes morderi ok’arunape cobamt’es do biç’i- bozomota dik’anet’es.
|
| Namazluği |
|
: Eski muxt’ari Xelil dayi-şi aviya-do mole. Opşa cuneli-na ot’u şeni badepe celeğedut’es. Ar da namazi-şi kva zhut’u. Namazi ikumt’es.
|
| Jukva Sirt’i |
|
: Cencepe-na ok’ulut’es do t’rağodamt’es sva. Hus Jukva alimyeri cedgun.
|
| K’vata |
|
: K’u3’i sirt’i tude, mektebi gzas, cuneli golaxunaşe. Badepe-k celaxedut’es do k’ok’i3et’es.
|
| Xerk’i 3’ale |
|
: İnda-s, celaxuna do oxoronu sva.
|
| T’axt’op’i |
|
: İlkokuli-na cedgun sva. Çoyi gale dosk’udun, a m3’ik’a elak’arxan.
|
| Ç’urç’i Mundi |
|
: 450 met’ro-te çoyişi en yukseği ndaği. Sari sift’erepe-şi gza.
|
| Mera –T’op Sahasi |
|
: Çoyi berepe do delik’anlipe-k t’op’u ibiranene deyi him vak’it’i-şi Öğretmenepe-k eyogutes do xope do loriç’i-te t’op sahasi gamiyones.
|
| Xaci Tenta |
|
: Alinape-şi Muxuri ti-s evelden beri sift’eri-na iç’open, eyo3’elimoni sirt’i.
|
| T’epe – Noncexeli-Dixaliç’i –Cixali |
|
:,Rusepe’şi mesimaderi , morderi kva. Dixaliç’i hini-k codves. Vorsi ixi bas, sift’eri boda ciben. Hem zuğa, hem-ti k’at’a k’ale izhiren. Evel-is morderi direğepe do3onamt’es do ok’aruna cobamt’es. |
Cerişopxe – Mcverişobğe : Çoyi-s nandarek’es-is 3’uk’ali obiru-şe hik golulut’es.
T’avazeni : 3’arizeni elayona-s opşa uça urzheni- na iyet’u şeni tava hik iğamt’es do cedgamt’es. P’ek’mezi cibamt’es.
Çerani Livadi : Çomuri k’uyi ot’u. Çomuri ç’umt’es.
Came Aviya- Came K’ap’ula : Mezare-na on sva.
3’ari3’oneri : İndra-s, oruba. Baynazi Nuri do Eme Osma dayi ara-s sva opayu dava va içodu do 3’ari bile i3’onu deyi ham yoxo kocodves.
- Ek’omosk’udes-na mi3’vit, minç’arit.
|